Je huid is geen oppervlak. Het is een ecosysteem.

De meeste huidverzorgingsroutines zijn gebaseerd op een simplistische gedachte: het strippen van de huid en het dan vervangen van wat verwijderd is met een synthetisch product. Het klinkt logisch. De wetenschap van het huidmicrobioom suggereert echter dat het een van de meest schadelijke dingen is, die we kunnen doen voor de langetermijngezondheid van de huid.

Dit is het centrale onderwerp van Aflevering 01 van ‘Skin as it should be’, de podcastserie van Esse. In de eerste aflevering spreekt presentator Geoff Paton met de overleden oprichter en meesterchemicus van Esse, Trevor Steyn, over hoe onderzoek naar het microbioom zijn kijk op de huid heeft veranderd, en hoe de formules die hij voor Esse ontwikkelde een direct antwoord waren op de bevindingen van dat wetenschappelijk onderzoek.

Wat er op je huid leeft

Het Human Microbiome Project, dat rond 2010 begon met het publiceren van resultaten, paste DNA-sequentietechnologie toe om de volledige microbiële populatie in en op het menselijk lichaam in kaart te brengen. Wat op de huid werd gevonden was een rijke, soortspecifieke ecologie. Deze bacterieën zijn samen met de menselijke huid mee-geëvolueerd, en velen bestaan nergens anders op aarde.

Ze zijn niet zomaar aanwezig. Ze reguleren de huidbarrière, beheren immuunsignalering en spelen een directe rol bij het onder controle houden van ontsteking. Een divers, gebalanceerd microbioom is een van de primaire mechanismen waarmee gezonde huid gezond blijft.

Wat moderne gewoontes daarmee doen

De gemiddelde westerse huid heeft naar schatting 70% van zijn microbiële diversiteit verloren in vergelijking met populaties die traditionele leefstijlen aanhouden. De belangrijkste oorzaak van dat verlies is conventionele huidverzorging: schuimende reinigers die natuurlijke oliën verwijderen, adstringerende toners en petrochemische stoffen verstoren het ecosysteem van de huid en interfereren met de processen die het gezond houden.

Deze aanpak veroorzaakt zelden zichtbare schade op korte termijn, De huid is namelijk veerkrachtig genoeg om de verstoring op te vangen. Maar na verloop van tijd manifesteert de cumulatieve afname van microbiële diversiteit zich als verhoogde gevoeligheid, een verstoorde barrièrefunctie en een grotere vatbaarheid voor aandoeningen zoals acne en atopische dermatitis. Deze aandoeningen zijn vrijwel niet aanwezig in jager-verzamelaargemeenschappen waar de huid niet aan deze routine is blootgesteld.

Wat er nodig is om het te herstellen

Het antwoord ligt niet simpelweg in het overschakelen op mildere producten. Om een uitgeput microbioom te herstellen, moeten de omstandigheden waarin de microbiële partners van de huid gedijen – de organismen waarmee de huid zich gezamenlijk heeft ontwikkeld en waarvan zij afhankelijk is voor een gezonde werking – actief worden hersteld. Probiotische huidverzorging kan levende microben toevoegen die dit proces ondersteunen. Bepaalde probiotische soorten, ook wel ‘sleutelsoorten’ genoemd, kunnen de omstandigheden op de huid zodanig veranderen dat gunstige micro-organismen worden bevorderd. Door deze opnieuw te introduceren, begint zich onder hun invloed relatief snel weer een bredere diversiteit te ontwikkelen.

De uitdaging zit hem in de toediening. Het stabiel en levensvatbaar houden van levende bacteriën in een product voor topisch gebruik is een aanzienlijk technologisch probleem, dat Esse pas na jaren van onderzoek en ontwikkeling heeft kunnen oplossen. Esse was de eerste die dit voor elkaar kreeg en bracht in februari 2015 een huidverzorgingsproduct met levende bacteriën op de markt.

Dat werk vormt de kern van het Esse Probiotic Serum. Het bevat levende Lactobacillus- en Bacillus coagulans-bacteriën. Geen extracten of bijproducten van fermentatie, maar levensvatbare, levende organismen die zich op de huid kunnen vestigen en als ‘sleutelsoorten’ fungeren, waardoor de omstandigheden worden gecreëerd waarin een bredere microbiële diversiteit zich weer kan herstellen.

Het verband met beter ouder worden

Een verstoord microbioom heeft niet alleen invloed op hoe de huid er vandaag de dag uitziet. Een verstoorde balans in het microbioom is een van de onderliggende oorzaken van versnelde huidveroudering. Het voedt chronische, laaggradige ontstekingen, verzwakt de huidbarrière en vermindert het zelfregulerend vermogen van de huid. Het herstellen van de microbiële diversiteit pakt deze drie aspecten allemaal aan.

Een huid met een gezond, divers microbioom is veerkrachtiger, egaler en beter bestand tegen de omgevingsfactoren die zich in de loop van de tijd opstapelen. Dat is de basis van Esse’s filosofie rond gezond ouder worden en de wetenschap waarop Trevor Steyn zijn carrière heeft gebouwd bij het ontwikkelen van producten.

Aflevering 01 van ‘Skin as it should be’ bevat het volledige gesprek. Hierin komen de wetenschap achter het huidmicrobioom aan bod, wat conventionele huidverzorging hiermee doet en hoe echte, langdurige huidgezondheid er in de praktijk uitziet.