De vitamine D die je niet uit een pil kunt halen

De meeste mensen weten dat blootstelling aan de zon vitamine D aanmaakt. Minder mensen weten dat vitamine D slechts een deel is van wat er wordt aangemaakt, en dat de supplementenindustrie een hele markt heeft opgebouwd rond een verhaal dat de wetenschap niet langer volledig ondersteunt.

In aflevering 05 van de podcastserie ‘Skin as it should be’ van Esse, waarin op een openhartige manier wordt gekeken naar huidwetenschap en de aannames die daar omheen bestaan, legt topchemicus Trevor Steyn uit waarom de relatie tussen zonlicht en de huid veel complexer is dan in gezondheidscampagnes ooit is erkend.

De mythe van de supplementen

Een onderzoek van de National Institutes of Health (NIH), waarbij 25.000* volwassenen gedurende vijf jaar werden gevolgd, bleek dat vitamine D-supplementen geen meetbaar voordeel opleverden ten opzichte van een placebo. Aan het einde van het onderzoek concludeerde de hoofdauteur dat de inname van vitamine D geen enkel voordeel opleverde. Bloedwaarden kunnen weliswaar stijgen, maar dit leidt niet op betrouwbare wijze tot betere gezondheidsresultaten.

De reden hiervoor ligt wellicht in wat supplementen eigenlijk vervangen. Wanneer UVB-licht op de huid valt, zet het een voorloperverbinding het om in drie verschillende moleculen: vitamine D3, dat ongeveer 26% van de productie uitmaakt, en twee andere sterolen, lumisterol en tachysterol, die de resterende 74% vormen. Onderzoek heeft aangetoond dat beide zeer biologisch actief zijn, en geen van beide kan door een pil worden geproduceerd.

Wat de zon specifiek voor de huid doet

Een laag vitamine D-gehalte heeft directe gevolgen voor de huid. Het verstoort het proces dat regelt hoe huidcellen zich differentiëren en vernieuwen, wat resulteert in een dunnere huid. Het verzwakt de barrièrefunctie door de vorming van tight junctions te verminderen. Het bevordert chronische ontstekingen. Veel mensen die denken dat ze van nature een gevoelige huid hebben, hebben mogelijk gewoon een vitamine D-tekort.

Deze aflevering brengt een punt naar voren dat het overwegen waard is. Het specifiek vermijden van de zon om veroudering tegen te gaan, zonder rekening te houden met wat een vitamine D-tekort met de huid doet, kan het tegenovergestelde van het beoogde resultaat opleveren.

De evolutionaire mismatch

Het lichaam heeft zijn eigen systeem om blootstelling aan de zon door de seizoenen heen te reguleren. Naarmate de UV-intensiteit in de zomer toeneemt, wordt de pigmentatie van de huid dieper om bescherming te bieden tegen DNA-schade. Als het lichtniveau in de winter afneemt, neemt de pigmentatie op natuurlijke wijze af, waardoor meer UV-straling kan doordringen om de vitamine D-synthese in stand te houden. Het is een naadloze, zelfregulerende reactie die in de loop van twee miljoen jaar is ontwikkeld. Het moderne binnenleven heeft dit systeem grotendeels uitgeschakeld. De gemiddelde persoon brengt nu 93% van zijn tijd binnenshuis of in de auto door, zonder dat er een vergelijkbaar mechanisme is om dit te compenseren.

Supplementen zijn daar nooit de oplossing voor geweest. Verstandige, regelmatige blootstelling aan de zon is dat wel.

Luister naar het volledige gesprek

Aflevering 05 van de podcast ‘Skin as it should be’ gaat dieper in op de wetenschap en behandelt wat een vitamine D-winter is, hoe factoren als breedtegraad, huidskleur en tijdstip van de dag bepalen hoeveel blootstelling aan de zon daadwerkelijk nuttig is, en hoe een verstandige, praktische benadering van blootstelling aan de zon er in het dagelijks leven uitziet.

Luister naar ‘Skin as it should be’, aflevering 05, op.

Referentie:

* Manson, J.E. et al. (2019). Vitamin D Supplements and Prevention of Cancer and Cardiovascular Disease. New England Journal of Medicine, 380, 33–44. https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/nejmoa1809944